The Philippine Online Chronicles

Makasaysayan ang naging paglaban ng mga mag-aaral, guro, administrador at iba pang mga sektor nitong nagdaang mga buwan laban sa budget cuts sa state universities and colleges (SUCs) at kapos na pondo para sa serbisyong panlipunan sa proposed budget ng gubyernong Aquino para sa 2012.

Sa maagang bahagi, inilinaw ang pagsususuri sa ipinasang budget sa kongreso. Binuo din ang malawak na pagkakaisa ng mga kabataan, iba’t ibang mga organisasyon, indibidwal at institusyon para labanan ang kabi-kabilang-kaltas sa pondo at maliit na alokasyon sa edukasyon, kalusugan at serbisyo. Inilantad ang balikong prayoridad na nakatuon sa bayad-utang sa dayuhan, pribitisasyon, kurupsyon at militar.

Malawak na pagkakaisa

Malawak ang kilusang kinatampukan ng paglahok ng mga administrador ng mga pamantasan sa ilalim ng Philippine Association of State Universities and Colleges (PASUC) sa buong bansa. Kasama din maging ang pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas at iba pang mga opisyal ng pamantasan sa laban.

Dahil sa matutunog na protesta, umabot sa mahigit 100 kongresista ang sumuporta sa laban para sa mas mataas na pondo para sa SUCs sa pangunguna nina Rep. Mong Palatino, Teddy Casino at JV Ejercito. Sa Senado, nakuha din ang suporta ng ilang senador na nangakong magsusulong ng makabuluhang mga amyenda sa badyet. Maging ang Commission on Higher Education (CHEd) ay umamin na hindi sapat ang pondo sa SUCs at nanawagan ng pagtataas ng badyet. Kahit ang simbahan, inihain ang kanilang boses sa laban.

Dumagundong ang mga protesta sa buong bansa. Inilunsad ang serye ng mga pagkilos sa mga pagdinig ng Kongreso na dumulo sa strike sa mga pamantasan at pambansang araw ng protesta noong Setyembre 20-23, 2011. Umabot sa higit 20,000 mga kabataan at mamamayan ang kumilos sa buong bansa. Tumampok ang mga mapanlikha at militanteng porma ng protesta: strikes, shutdown, planking, flash mobs, freeze mob, fashion show, mahabang martsa at marami pang iba.

Depensiba ang Malakanyang

Malawak ang suportang publiko na nakuha ng mga pagkilos. Dahil sa pagkakalantad ng buktot na pakana ng gubyerno at DBM, sinikap nitong magpalusot sa pamamagitan ng panlalansi at pambobola. Umano’y dinagdagan nito ng pondo ang SUCs. Pinayuhan pa ang mga kabataan na “magpokus sa pag-aaral,” bagay na lalong nagpagalit sa mga kabataan at nagpaalab pa sa mga protesta.

Nagtuloy-tuloy pa ang mga protesta hanggang sa Oktubre 4 sa Senado at sa Araw ng mga Guro noong Oktubre 5.

Sa mga ospital, nagsagawa din ng iba’t ibang mga pagkilos para patampukin ang kapos na pondo para sa kalusugan. Ang mga kawani ng pamahalaan naman ay tuloy-tuloy na naglunsad ng Black Mondays para labanan ang panggigipit ng gubyerno sa benepisyo at pondo para sa mga kawani sa badyet nito.

Tuloy ang paglaban

Dahil sa mga pagkilos, may mga naitulak na dagdag sa pondo ng kalusugan at edukasyon sa ipinasang budget ng Kongreso kamakailan. Tagumpay ito ng sama-samang pagkilos, ngunit barya-baryang limos ito. Walang mayor na binago sa 2011 badyet na tila kriminal na nagmamadaling ipinuslit ng Kongreso ni Aquino. Nananatili itong pagbabadyet para sa pakinabang ng iilan at dayuhan at nagkakait sa karapatan at interes ng mamamayan.

Inaasahan na mamadiliin ng gubyerno at mga kaalyado nito sa Senado na maipasa ang balikong pagpopondo sa Senado at Bicam sa mga susunod pang linggo ng walang mayor na pagbabago.

Marapat na magalit ang kabataan at taumbayan sa kataksilan at kontra-mamamayang atakeng ito ng gubyernong Aquino. Ipinapakita ng baluktot na pagpopondo nito ang tunay na katangian ng kanyang gubyerno at ng itinataguyod niyang sistema: pabor sa interes ng dayuhan at iilan, laban sa nakararaming mamamayan.

Sadyang uunahin nito ang pagpapabundat sa mga dayuhang bangko, mga crony nito na negosyo, mga pulitikong kakampi nito, mga heneral at militar, habang lalong tinatanggalan ng karapatan sa edukasyon, kalusugan at serbisyo ang mamamayan. Tinitipid maging ang mga kawani ng pamahalaan at migrante, kinakatas lahat ng pwede nitong makuha mula sa mumong pondo na natitira pa sa mamamayan.

Paglaban sa bulok na sistema

Hindi na makapapayag pa ang taumbayan sa pananatili ng sistemang pumapabor sa interes ng iilan at dayuhan. Tama na ang pagsasakripisyo ng nakararami para sa pagpapayaman ng iilan. Higit pang lalaki at lalawak ang mga protesta. Maagang naisikad ang laban ngayong taon, at papalawak ang inabot ng paglaban. Tiyak na kikilos pa ang mas marami pa para ilantad at labanan ang kataksilang ito at ang bulok na sistemang kinakatawan nito.

Sa mga pamantasan, nanawagan muli ang mga lider na palawakin pa ang mga protesta at palakihin ang pagkilos. Malaki ang potensyal na mas marami pang mga pamantasan sa iba’t ibang porma ng aksyon. Dapat ding maabot ang mga mag-aaral ng pribadong paaralan na pinahihirapan sa patuloy na pagtataas ng matrikula at mga bayarin. Gayundin ang mga kabataan sa komunidad na lubog na nga sa kahirapan, inaatake pa ang karapatan at kabuhayan. Mahalagang ikawing ang pakikibaka sa pagpopondo sa edukasyon at serbisyo sa laban ng mamamayan laban sa kahirapan at pambubusabos.

Paglikha ng kasaysayan

Para magawa ito, dapat puspusang ilantad ang sistemang panlipunan na nagpapanatili ng pagsasamantala ng iilan sa nakararami. Ipakita na hindi na ito kamalian sa pasya ng iilang lider at mga nasa poder kundi prublema na ng pangkalahatang oryentasyon ng paggugubyerno at lipunan. Dapat ibandila ang panawagan para ibagsak ang bulok na sistema at kaayusang nagtataguyod lamang sa interes ng iilan. Isulong ang paglaban ng mamamayan para sa tunay na kalayaan, demokrasya at pagbabago.

Sa pagbubukas ng Senado sa ikalawang linggo ng Nobyembre, agad na iparirinig ang nagkakaisang tinig ng paglaban. Muling nananawagan ng malawak na mga strike at iba’t ibang pagkilos sa mga pamantasan, komunidad, lugar ng empleyo, sa buong bansa ikatlong linggo ng Nobyembre. Tiyak na ilulunsad din ang malaking protesta sa bicameral meeting sa huling linggo ng Nobyembre.

Inspirado ng mga pagkilos sa buong daigdig nitong nakaraan, naghahanda rin ang mga grupo ng kabataan na isagawa ang mga malalaking protesta na magtatagal ng ilang araw o linggo pa nga. Tunay namang hinahamon ang kabataan at mamamayan na hindi na lamang dapat kumilos para magprotesta, kundi para lumikha ng kasaysayan. Nagbabadya ang isang makapangyarihang pagpapamalas ng pagkakaisa at paglaban.

Marahil ay dapat ng maghanda ang mga dapat maghanda ngayon pa lamang. May namumuong unos na yayakag sa mamamayan sa paglaban at yayanig sa pundasyon ng estadong tiwali at lipunang sakmal ng iilan at dayuhan.

Vencer is currently secretary general of Kabataan Partylist. He is formerly the national chairperson of the League of Filipino Students. He is also a web designer and an internet enthusiast. He blogs at vencercrisostomo.com

Photo by Victor Villanueva. Used with permission. Some rights reserved.